top of page
WhatsApp Image 2025-10-06 at 09.31.51.jpeg

Y FYNWENT

Mae'r fynwent gron wedi'i hamgylchynu gan wal gerrig, sy'n ymgorffori'r hen Ffald. Mae siâp y fynwent yn dangos ei hynafiaeth, gan y credid y byddai lloc crwn yn ei gwneud hi'n anoddach i'r diafol fynd i mewn. Defnyddiwyd yr hen Ffald i ddal stoc strae a oedd ond yn cael eu rhyddhau i'r perchennog ar ôl talu dirwy.

 

Mae yna sawl coeden Yw hynafol, mae yr un gyferbyn â drws yr Eglwys o leiaf 200 mlwydd oed. Roedd y Celtiaid yn credu bod yr ywen yn cynrychioli anfarwoldeb ac yn gartref i ysbrydion. Mae'n rhoi lloches i addolwyr ar, gan ei bod yn wenwynig, roedd ffermwyr yn cael eu hatal rhag gadael i'w stoc dresmasu yn y fynwent. Ar bob ochr i Borth y Fynwent mae coed Holm, neu dderwen fytholwyrdd (Quercus ilex), nad ydynt yn frodorol, a chredir eu bod yn 60 i 80 mlwydd oed, o bosibl wedi'u cyflwyno gan deulu Puxley. Maent yn colli eu dail yn y gwanwyn ac yn tyfu rhai newydd ym mis Mehefin. Mae coed eraill yn cynnwys Castanwydden y Meirch, y Leimen Gyffredin a'r Bocs.

 

Mae mynwent newydd wedi'i chysegru y tu ôl i'r Eglwys gan nad oes mwy o le yn yr hen un.

CERRIG BEDDAU

Saer maen oedd Iolo Morganwg wrth ei alwedigaeth ac ar ôl iddo ymweld â Llanddarog ym 1796, dywedodd fod 'Y fynwent yn cynnwys llawer o farmor du rhagorol, a geir yn y gymdogaeth'. Y garreg fedd hynaf i'w gweld yw carreg John Arthur 1765. Mae'n gwynebu'r gorllewin, yn wahanol i'r rhan fwyaf sy'n gwynebu'r dwyrain. Mae Arthur yn hen gyfenw Cymraeg ac mae'n ymddangos yn aml yng nghofnodion Llanddarog. Mae'n golygu person dewr.

CHWILIO O'R BAS DATA

Mae plwyfolion wedi bod yn brysur yn adnabod pob bedd. Mae arolwg y Fynwent bellach wedi'i gwblhau, felly os hoffech ddod o hyd i berthynas neu ffrind penodol a allai fod wedi'i gladdu yn y Fynwent, gallwch chwilio yma. Mae pob plot wedi'i nodi gan god. Yna gellir nodi'r lleoliad ar y map hwn.

googlemap.JPG

Cyfenw:

Cyfeiriad:

Dyddiad Geni:

Oedran:

Rankin

Enw Cyntaf:

Lamington Lanarks

Yn gysylltiedig â:

23/06/1889

37

Dyddiad Marwolaeth:

Cod Lleoliad:

Victor A.

Rev R. Rankin

20/08/1926

JH03

Cyfenw:

Cyfeiriad:

Dyddiad Geni:

Oedran:

Puxley

Enw Cyntaf:

Yn gysylltiedig â:

25/03/1882

88

Dyddiad Marwolaeth:

Cod Lleoliad:

Zoe Hylda Lavallin

Herbert B Lavallin Puxley

26/03/1970

JH73

Cyfenw:

Cyfeiriad:

Dyddiad Geni:

Oedran:

Puxley

Enw Cyntaf:

Lletherllestry Llanddarog

Yn gysylltiedig â:

13

Dyddiad Marwolaeth:

Cod Lleoliad:

Sarah Jane

John Puxley

08/05/1809

CH04

Cyfenw:

Cyfeiriad:

Dyddiad Geni:

Oedran:

Puxley

Enw Cyntaf:

Lletherllyesty Cwmisfael

Yn gysylltiedig â:

54

Dyddiad Marwolaeth:

Cod Lleoliad:

Sarah

John Lavallin Puxley

08/12/1831

CH06

Cyfenw:

Cyfeiriad:

Dyddiad Geni:

Oedran:

Puxley

Enw Cyntaf:

Newton Park Conwyl Elvet

Yn gysylltiedig â:

61

Dyddiad Marwolaeth:

Cod Lleoliad:

Rachel

John Lavallin Puxley

10/07/1876

BQ067

bottom of page